علت‌های فنی و تخصصی آمپر کشیدن کمپرسور اسکرو

در بخش اول مقاله با مفهوم آمپر مصرفی کمپرسور اسکرو و مهم‌ترین دلایل اولیه افزایش جریان آشنا شدیم. اما زمانی که کمپرسور در شرایط کاری واقعی قرار دارد، افزایش آمپر می‌تواند به دلیل مشکلاتی در سیستم هوارسانی، مدار روغن، ایرند اسکرو، فشار کاری، سیستم Load/Unload و تجهیزات جانبی ایجاد شود. بنابراین برای پیدا کردن علت اصلی، نباید فقط آمپرمتر را بررسی کرد؛ بلکه باید عملکرد کل سیستم تولید هوای فشرده را در نظر گرفت.

۱. بالا بودن فشار کاری کمپرسور

یکی از مهم‌ترین دلایل آمپر کشیدن کمپرسور اسکرو، کار کردن دستگاه در فشار بالاتر از نیاز واقعی شبکه است. هرچه فشار کاری افزایش پیدا کند، ایرند برای فشرده‌سازی هوا به انرژی بیشتری نیاز دارد و در نتیجه بار واردشده به الکتروموتور نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل ممکن است کمپرسوری که در فشار پایین آمپر طبیعی دارد، در فشارهای بالاتر جریان بیشتری از شبکه دریافت کند.

برای مثال، اگر یک خط تولید در عمل به فشار ۷ یا ۸ بار نیاز داشته باشد اما کمپرسور به‌صورت مداوم در فشار بالاتری تنظیم شده باشد، انرژی بیشتری صرف فشرده‌سازی هوا می‌شود. در چنین شرایطی کاهش فشار تنظیمی تا حد مجاز می‌تواند یکی از راهکارهای کاهش مصرف برق باشد؛ البته این کار باید متناسب با نیاز تجهیزات پنوماتیک و مشخصات سازنده انجام شود.

در کمپرسورهای فشار بالاتر، حساسیت سیستم نسبت به افزایش آمپر نیز بیشتر است. برای نمونه، کمپرسور اسکرو ۳۷ کیلووات ۱۵ بار TRYCOMP برای شرایط کاری متفاوتی نسبت به مدل‌های معمولی ۷ یا ۸ بار طراحی شده است و مقایسه آمپر آن با یک کمپرسور معمولی بدون در نظر گرفتن فشار کاری صحیح نیست.

۲. گرفتگی فیلتر هوا و افزایش بار روی ایرند

فیلتر هوا وظیفه دارد از ورود گردوغبار و ذرات آلاینده به ایرند جلوگیری کند. زمانی که فیلتر هوا بیش از حد مجاز کثیف یا مسدود شود، مسیر ورود هوا محدود شده و شرایط مکش کمپرسور تغییر می‌کند. در بعضی شرایط، این وضعیت می‌تواند باعث افت عملکرد، افزایش دمای کاری و ایجاد فشار غیرطبیعی در سیستم شود.

به همین دلیل در سرویس دوره‌ای کمپرسور اسکرو باید وضعیت فیلتر هوا بررسی شود. اگر فیلتر به‌موقع تعویض نشود، علاوه بر تأثیر روی عملکرد کمپرسور، احتمال ورود آلودگی به بخش‌های حساس ایرند نیز افزایش پیدا می‌کند.

برای کمپرسورهای مختلف، فیلتر مناسب باید بر اساس مدل و توان دستگاه انتخاب شود. در بهبد کمپرسور، فیلتر هوای کامل مدل 15HP ، فیلتر هوای کامل مدل 30HP و فیلتر هوای کامل مدل 50HP برای کاربردهای مختلف قابل بررسی هستند.

۳. کثیف شدن فیلتر سپراتور و افزایش فشار داخلی

یکی دیگر از مواردی که در عیب‌یابی آمپر بالای کمپرسور اسکرو نباید نادیده گرفته شود، فیلتر سپراتور است. سپراتور وظیفه جدا کردن روغن از هوای فشرده خروجی از ایرند را بر عهده دارد. با گذشت زمان و تجمع آلودگی، افت فشار در این بخش افزایش پیدا می‌کند.

اگر اختلاف فشار سپراتور از محدوده مجاز خارج شود، کمپرسور برای رساندن هوای فشرده به فشار مورد نظر مجبور به صرف انرژی بیشتری خواهد بود. این موضوع می‌تواند خود را به شکل افزایش آمپر، افزایش دمای روغن و کاهش راندمان کمپرسور نشان دهد.

بنابراین در زمان مشاهده آمپر غیرعادی، بررسی وضعیت سپراتور اهمیت زیادی دارد. در صورت نیاز به تعویض، مدل مناسب باید متناسب با توان و مدل کمپرسور انتخاب شود. برای مثال می‌توان به فیلتر سپراتور مدل AOB 11/15 ، فیلتر سپراتور مدل AOB 18/22 و فیلتر سپراتور مدل AOB 30/37 اشاره کرد.

۴. نامناسب بودن روغن یا افزایش ویسکوزیته روغن

روغن در کمپرسور اسکرو فقط وظیفه روانکاری ندارد؛ بلکه برای آب‌بندی فضای بین روتورها، خنک‌کاری و انتقال حرارت نیز نقش مهمی دارد. اگر روغن نامناسب، بیش از حد غلیظ، آلوده یا کهنه باشد، مقاومت مکانیکی سیستم افزایش پیدا می‌کند.

در نتیجه ایرند برای چرخش و فشرده‌سازی هوا به نیروی بیشتری نیاز پیدا می‌کند و این افزایش بار می‌تواند باعث بالا رفتن جریان مصرفی الکتروموتور شود. به همین دلیل استفاده از روغن مناسب یکی از بخش‌های مهم نگهداری کمپرسور اسکرو است.

برای سرویس کمپرسورهای اسکرو می‌توان از روغن‌های تخصصی مانند روغن کمپرسور اسکرو VDL64 یا در صورت سازگاری با مدل دستگاه از روغن اسکرو ۴۰۰۰ ساعت Lubratech آلمان استفاده کرد.

۵. مشکل در ایرند اسکرو

اگر کمپرسور با وجود سالم بودن فیلترها، فشار تنظیمی صحیح و روغن مناسب همچنان آمپر بالایی می‌کشد، باید وضعیت ایرند اسکرو بررسی شود. سایش روتورها، آسیب یاتاقان‌ها، افزایش اصطکاک داخلی، مشکل در آب‌بندی یا شرایط نامناسب روغن‌کاری می‌تواند باعث افزایش گشتاور مورد نیاز ایرند شود.

در چنین شرایطی ممکن است افزایش آمپر با صدای غیرعادی، افزایش دما، لرزش یا افت ظرفیت تولید هوای فشرده همراه شود. بنابراین اگر آمپر بالا به‌صورت مداوم مشاهده می‌شود، بررسی ایرند توسط تکنسین متخصص اهمیت زیادی دارد.

برای سیستم‌هایی که نیاز به تعویض ایرند دارند، انتخاب باید بر اساس توان موتور، ظرفیت هوادهی و فشار کاری انجام شود. در سبد محصولات بهبد، مدل‌هایی مانند ایرند اسکرو FSN مدل FS26 ، ایرند اسکرو FSN مدل FS50 TF و ایرند اسکرو FSN مدل FS130 در رده‌های مختلف توان قرار دارند.

۶. خرابی یا تنظیم نبودن سیستم Load/Unload

سیستم Load/Unload یکی از مهم‌ترین قسمت‌ها در کنترل عملکرد کمپرسور اسکرو است. وظیفه این سیستم این است که در زمان نیاز شبکه، کمپرسور را در حالت Load قرار دهد و زمانی که فشار به محدوده تعیین‌شده رسید، تولید هوای فشرده را متوقف یا محدود کند.

اگر آنلودر، شیر کنترل یا فرمان Load/Unload به‌درستی عمل نکند، کمپرسور ممکن است بیش از نیاز واقعی در حالت بار باقی بماند. نتیجه این وضعیت می‌تواند افزایش مصرف برق و بالا رفتن میانگین آمپر مصرفی باشد.

برای مثال، خرابی یا عملکرد نامناسب آنلودر می‌تواند باعث شود کمپرسور نتواند در زمان مناسب از حالت بار خارج شود. در چنین شرایطی علاوه بر افزایش مصرف انرژی، فشار شبکه نیز ممکن است از محدوده مورد نیاز بالاتر برود.

برای تعمیر یا تعویض این بخش، مدل آنلودر باید با کمپرسور مطابقت داشته باشد. در بهبد کمپرسور مدل‌های مختلفی مانند آنلودر TRYCOMP مدل HF40 ، آنلودر TRYCOMP مدل HF50 و آنلودر TRYCOMP مدل HF65 ارائه شده است.

۷. خرابی یا عملکرد نامناسب مینیمم پرشر ولو

مینیمم پرشر ولو یا Minimum Pressure Valve یکی از اجزای مهم مدار هوای کمپرسور اسکرو است. این شیر به حفظ حداقل فشار مورد نیاز در مدار داخلی کمپرسور کمک می‌کند و عملکرد صحیح آن برای گردش مناسب روغن و جداسازی روغن از هوا اهمیت دارد.

اگر مینیمم پرشر ولو دچار گرفتگی، خرابی یا تنظیم نامناسب شود، ممکن است افت فشار غیرطبیعی در مدار ایجاد شود و کمپرسور برای رسیدن به فشار خروجی مورد نظر انرژی بیشتری مصرف کند. بنابراین هنگام بررسی آمپر بالا، وضعیت این شیر نیز باید در کنار سپراتور، آنلودر و مدار روغن بررسی شود.

در صورت نیاز به تعویض، مدل مناسب باید با ظرفیت و مدار کمپرسور هماهنگ باشد. از جمله محصولات موجود، می‌توان به مینیمم پرشر ولو مدل MPVL32B ، مینیمم پرشر ولو مدل MPVL40B و مینیمم پرشر ولو مدل MPVL65F اشاره کرد.

آیا افزایش آمپر کمپرسور همیشه به معنی خرابی موتور است؟

خیر. ممکن است الکتروموتور کاملاً سالم باشد اما به دلیل افزایش فشار کاری، گرفتگی فیلترها، مشکل در مدار روغن، ایراد در سیستم Load/Unload یا افزایش مقاومت مکانیکی ایرند، جریان بیشتری از شبکه دریافت کند.

برای همین، تعویض فوری موتور بدون بررسی علت اصلی می‌تواند هزینه زیادی ایجاد کند و حتی مشکل را برطرف نکند. در مرحله بعد باید سراغ روش استاندارد اندازه‌گیری آمپر، بررسی اختلاف جریان بین فازها و تشخیص تفاوت بین اضافه‌بار واقعی، مشکل مکانیکی و ایراد الکتریکی رفت.

چگونه علت آمپر بالای کمپرسور اسکرو را پیدا کنیم؟

برای پیدا کردن علت آمپر زیاد کمپرسور اسکرو بهتر است عیب‌یابی از ساده‌ترین موارد شروع شود و مرحله‌به‌مرحله به سراغ اجزای تخصصی‌تر برویم. اندازه‌گیری جریان بدون بررسی فشار، دما و وضعیت سیستم کنترل معمولاً اطلاعات کافی برای تشخیص خرابی در اختیار تکنسین قرار نمی‌دهد.

مرحله اول؛ بررسی فشار واقعی کمپرسور

ابتدا فشار کاری را در زمان Load و Unload بررسی کنید. اگر کمپرسور در فشاری بالاتر از نیاز خط تولید کار می‌کند، افزایش آمپر می‌تواند کاملاً طبیعی باشد. در این شرایط قبل از هرگونه تعمیر، محدوده فشار مورد نیاز مصرف‌کننده‌ها را مشخص کنید.

برای اندازه‌گیری فشار می‌توان از تجهیزات مناسب مانند درجه باد صفحه ۱۰ سانتی‌متر ۱۰ بار استفاده کرد. در سیستم‌هایی که فشار دقیق‌تری مورد نیاز است، وضعیت سنسور فشار نیز باید بررسی شود.

مرحله دوم؛ اندازه‌گیری آمپر هر سه فاز

آمپر کمپرسور سه‌فاز باید در هر سه فاز اندازه‌گیری شود. اگر جریان هر سه فاز تقریباً نزدیک به یکدیگر باشد اما مقدار آنها از جریان نامی موتور بیشتر باشد، احتمال اضافه‌بار مکانیکی یا بار کاری بیش از حد مطرح می‌شود.

اما اگر اختلاف قابل‌توجهی بین جریان فازها وجود داشته باشد، باید مواردی مانند عدم تعادل ولتاژ، اتصالات، کابل‌ها، کنتاکتورها، ترمینال‌ها و سیم‌پیچ موتور بررسی شوند.

مرحله سوم؛ بررسی عملکرد Load و Unload

اگر کمپرسور بیش از اندازه در حالت Load باقی بماند، طبیعی است که میانگین جریان مصرفی افزایش پیدا کند. در این مرحله باید عملکرد کنترلر، شیر برقی، آنلودر و مسیر فرمان پنوماتیک بررسی شود.

در کمپرسورهای اسکرو TRYCOMP، قطعاتی مانند آنلودر TRYCOMP مدل HF40 و آنلودر TRYCOMP مدل HF50 بسته به مدل دستگاه قابل استفاده هستند. انتخاب قطعه باید براساس مشخصات دقیق کمپرسور انجام شود.

مرحله چهارم؛ بررسی سپراتور و فیلترها

اگر سپراتور کثیف یا اشباع شده باشد، افت فشار آن افزایش پیدا می‌کند. فیلتر هوا نیز در صورت گرفتگی می‌تواند عملکرد سیستم مکش را مختل کند. بنابراین بررسی و تعویض فیلترهای مصرفی یکی از کم‌هزینه‌ترین مراحل عیب‌یابی است.

در سیستم‌های صنعتی بزرگ‌تر، وضعیت تجهیزات جانبی نیز اهمیت دارد. برای مثال استفاده از پایه فیلتر دوقلو کمپرسور اسکرو مدل VD25 می‌تواند در آرایش مناسب سیستم فیلتراسیون مورد توجه قرار گیرد.

مرحله پنجم؛ بررسی مینیمم پرشر ولو

اگر فشار داخلی کمپرسور به شکل غیرطبیعی تغییر می‌کند یا عملکرد دستگاه در زمان انتقال بین Load و Unload درست نیست، مینیمم پرشر ولو نیز باید بررسی شود.

خرابی یا عملکرد نادرست این شیر می‌تواند باعث اختلال در مدار داخلی کمپرسور و افزایش افت فشار شود. در صورت نیاز، مدل مناسب باید براساس ظرفیت و فشار دستگاه انتخاب شود؛ برای نمونه مینیمم پرشر ولو MPVL40B یکی از قطعات موجود در این دسته است.

مرحله ششم؛ بررسی ایرند و بخش مکانیکی

اگر تمام موارد بالا بررسی شده اما آمپر همچنان بالاست، احتمال وجود مشکل در ایرند یا اجزای مکانیکی افزایش پیدا می‌کند. در این مرحله باید صدای غیرعادی، لرزش، دمای کاری، وضعیت روغن و شرایط چرخش ایرند بررسی شود.

در تعمیرات تخصصی، انتخاب ایرند جایگزین باید براساس توان موتور، فشار کاری، ظرفیت هوادهی و دور کاری انجام شود. به‌عنوان نمونه، ایرندهایی مانند ایرند اسکرو FSN مدل FS100 برای رده‌های بالاتر توان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چطور آمپر کمپرسور اسکرو را کاهش دهیم؟

کاهش آمپر نباید با دستکاری بی‌دلیل تنظیمات حفاظتی موتور انجام شود. هدف اصلی باید پیدا کردن عاملی باشد که باعث شده موتور بیش از شرایط طراحی خود تحت بار قرار بگیرد.

• فشار کاری را متناسب با نیاز واقعی خط تولید تنظیم کنید.
• فیلتر هوای کثیف را تعویض کنید.
• سپراتور را از نظر افت فشار بررسی کنید.
• سطح، کیفیت و گرید روغن کمپرسور را بررسی کنید.
• عملکرد Load/Unload را تست کنید.
• آنلودر و شیرهای کنترلی را بررسی کنید.
• مینیمم پرشر ولو را از نظر عملکرد صحیح بررسی کنید.
• ولتاژ و جریان هر سه فاز را اندازه‌گیری کنید.
• وضعیت ایرند و یاتاقان‌ها را در صورت وجود علائم مکانیکی بررسی کنید.
• تنظیمات حفاظتی موتور را بدون تشخیص علت اصلی تغییر ندهید.

آیا کاهش آمپر با کم کردن فشار کمپرسور همیشه امکان‌پذیر است؟

خیر. کاهش فشار فقط زمانی منطقی است که مصرف‌کننده‌های هوای فشرده بتوانند در فشار پایین‌تر به‌درستی کار کنند. اگر فشار بیش از حد کاهش پیدا کند، ممکن است ابزارهای پنوماتیک، شیرهای کنترلی یا تجهیزات خط تولید عملکرد مطلوبی نداشته باشند.

به همین دلیل باید ابتدا حداقل فشار مورد نیاز دورترین و حساس‌ترین مصرف‌کننده مشخص شود و سپس فشار کمپرسور و شبکه با در نظر گرفتن افت فشار مسیر تنظیم شود.

جمع‌بندی؛ وقتی کمپرسور اسکرو آمپر زیادی می‌کشد چه کنیم؟

آمپر بالای کمپرسور اسکرو یک علامت است، نه یک تشخیص قطعی. افزایش جریان می‌تواند از فشار کاری بالا، گرفتگی فیلترها، اشباع شدن سپراتور، روغن نامناسب، ایراد در Load/Unload، خرابی مینیمم پرشر ولو، مشکلات الکتریکی یا افزایش مقاومت مکانیکی ایرند ناشی شود.

بهترین روش عیب‌یابی این است که ابتدا فشار و جریان هر سه فاز اندازه‌گیری شود و سپس سیستم هوارسانی، فیلترها، مدار روغن، کنترل Load/Unload و در نهایت ایرند بررسی شوند. در صورتی که قصد انتخاب قطعه جایگزین یا انجام تعمیرات دارید، تطبیق قطعه با مدل دقیق کمپرسور اهمیت زیادی دارد.

اگر کمپرسور شما به تجهیزات تصفیه هوای فشرده نیاز دارد، انتخاب صحیح درایر و فیلتر نیز می‌تواند روی عملکرد کلی شبکه تأثیرگذار باشد. برای مثال می‌توانید مدل‌های درایر تبریدی ۶ مترمکعب TRYCOMP مدل AR60 یا درایر تبریدی ۴ مترمکعب FRIULAIR مدل SD40 را متناسب با ظرفیت سیستم بررسی کنید.