چرا کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود؟ ۱۰ علت + راهکار
چرا کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود؟ بررسی ۱۰ علت + روش عیبیابی
خاموش شدن کمپرسور اسکرو در فشار بالا یکی از مشکلاتی است که میتواند
عملکرد سیستم هوای فشرده را مختل کند و در صورت تکرار، باعث افزایش استهلاک موتور،
الکتروموتور، سیستم روغنکاری و سایر اجزای دستگاه شود. البته خاموش شدن کمپرسور
هنگام رسیدن فشار به محدوده تنظیمشده همیشه نشانه خرابی نیست؛ بسیاری از کمپرسورهای
اسکرو بهصورت اتوماتیک بر اساس فشار کاری، وارد حالت بیباری یا توقف میشوند.
مشکل زمانی جدی میشود که کمپرسور زودتر از فشار تنظیمشده خاموش شود،
هنگام افزایش فشار آلارم بدهد، به دلیل دمای بالا متوقف شود یا پس از خاموش شدن،
نتواند در زمان مناسب دوباره وارد مدار شود. در چنین شرایطی باید علت توقف دستگاه
بهصورت مرحلهای بررسی شود.
در این مقاله از بهباد کمپرسور بررسی میکنیم چرا کمپرسور اسکرو
در فشار بالا خاموش میشود، چه تفاوتی بین خاموشی عادی و تریپ حفاظتی وجود دارد،
کدام قطعات میتوانند باعث این مشکل شوند و برای عیبیابی باید از کجا شروع کرد.
پاسخ سریع: چرا کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود؟
اگر کمپرسور اسکرو هنگام بالا رفتن فشار خاموش میشود، ابتدا باید مشخص شود
خاموشی توسط کنترلر و تنظیمات فشار انجام شده یا دستگاه به دلیل خطا و تریپ حفاظتی متوقف شده است.
مهمترین علتها عبارتاند از:
رسیدن فشار مخزن یا شبکه به فشار قطع تنظیمشده
تنظیم نادرست فشار Cut-out و Cut-in
افزایش بیش از حد فشار و فعال شدن حفاظت High Pressure
بالا رفتن دمای روغن یا دمای ایرند
گرفتگی فیلتر هوا یا فیلتر روغن
کاهش جریان هوای خنککننده و کثیف بودن کولر
مشکل در سنسور فشار یا سنسور دما
خرابی شیر تخلیه یا سیستم آنلودر
مشکلات برق، افت ولتاژ یا افزایش جریان موتور
اشکال در تنظیمات کنترلر یا پارامترهای حفاظتی کمپرسور
خاموش شدن کمپرسور اسکرو در فشار بالا طبیعی است یا نشانه خرابی؟
اولین نکتهای که باید مشخص شود این است که خاموش شدن کمپرسور اسکرو
در فشار بالا لزوماً به معنی خرابی نیست. کمپرسورهای اسکرو معمولاً
برای حفظ فشار مورد نیاز شبکه، از سیستم کنترل فشار استفاده میکنند.
هنگامی که فشار سیستم به مقدار تعیینشده برسد، کنترلر میتواند کمپرسور را
از حالت بار خارج کند. بسته به نوع دستگاه و منطق کنترلی، کمپرسور ممکن است
مدتی در حالت Unloaded کار کند و سپس خاموش شود یا با استفاده
از کنترل ظرفیت، توان تولید هوای فشرده را کاهش دهد.
بنابراین اگر کمپرسور مثلاً در فشار قطع تعریفشده خاموش شود و بدون نمایش
خطا دوباره در فشار مناسب وارد مدار شود، این رفتار میتواند بخشی از عملکرد
عادی دستگاه باشد.
برای عیبیابی صحیح، نباید هر توقف کمپرسور را خرابی در نظر گرفت. یکی از
مهمترین مراحل تشخیص این است که مشخص کنیم دستگاه به فرمان کنترلر خاموش
شده یا یکی از حفاظتهای داخلی آن فعال شده است.
نوع توقف
ویژگی
احتمال خرابی
توقف در فشار تنظیمشده
بدون آلارم و مطابق پارامترهای دستگاه
معمولاً طبیعی
تریپ فشار بالا
نمایش خطا یا فعال شدن حفاظت
نیازمند بررسی
خاموشی به دلیل دمای بالا
افزایش دمای روغن یا ایرند
خرابی یا شرایط نامناسب کاری
خاموشی به دلیل اضافهجریان
افزایش آمپر موتور و تریپ حفاظتی
نیازمند بررسی فوری
اگر کمپرسور شما در هنگام رسیدن به فشار بالا بهصورت ناگهانی تریپ میکند،
بهتر است علاوه بر سیستم فشار، وضعیت برق، موتور، روغن، کولر و کنترلر نیز
بررسی شود. برای آشنایی با مشکلات الکتریکی، میتوانید مقاله
نکات کاربردی برای کاهش مشکلات الکتریکی در کمپرسورهای صنعتی
مطالعه کنید.
۱. رسیدن فشار به مقدار Cut-out؛ اولین علت خاموش شدن کمپرسور اسکرو
یکی از سادهترین دلایل خاموش شدن کمپرسور اسکرو در فشار بالا، رسیدن فشار
سیستم به مقدار Cut-out است. در این حالت کنترلر تشخیص میدهد
که فشار مورد نیاز شبکه تأمین شده و دیگر نیازی به ادامه تولید هوای فشرده
در همان لحظه وجود ندارد.
برای مثال، اگر سیستم برای فشار مشخصی تنظیم شده باشد، پس از رسیدن فشار
به نقطه قطع، کمپرسور ممکن است ابتدا از حالت Load خارج شود و پس از سپری
شدن زمان تعیینشده خاموش شود.
در این شرایط، خاموش شدن دستگاه یک عملکرد کنترلی است و نباید با
High Pressure Trip اشتباه گرفته شود.
نکته مهم این است که مقدار Cut-out نباید صرفاً بر اساس بیشترین فشار قابل
تحمل تجهیزات انتخاب شود. فشار کاری باید با نیاز واقعی خط تولید، ظرفیت
کمپرسور، تجهیزات پاییندست و محدوده مجاز دستگاه هماهنگ باشد.
اگر فشار قطع و وصل کمپرسور بهدرستی تنظیم نشده باشد، ممکن است دستگاه
رفتاری غیرعادی از خود نشان دهد. تنظیم نامناسب پارامترهای فشار میتواند
باعث شود کمپرسور خیلی زود وارد حالت بیباری شده یا در محدودهای فعالیت
کند که با نیاز واقعی سیستم هماهنگ نیست.
در کمپرسورهای اسکرو، کنترلر معمولاً بر اساس فشار اندازهگیریشده توسط
سنسور، تصمیم میگیرد دستگاه در حالت بار، بیباری یا توقف قرار بگیرد.
بنابراین تنظیمات کنترلر و صحت سنسور فشار اهمیت زیادی دارند.
در صورت مشاهده روشن و خاموش شدن غیرطبیعی، تغییرات شدید فشار یا اختلاف
بین فشار نمایشدادهشده روی کنترلر و فشار واقعی شبکه، باید سنسور فشار
و تنظیمات مربوط به آن بررسی شوند.
۳. بالا رفتن بیش از حد فشار و فعال شدن حفاظت High Pressure
یکی از مهمترین حالتهایی که باید از خاموشی عادی کمپرسور تفکیک شود،
خاموش شدن به دلیل فشار بیش از حد است. اگر فشار از محدوده
مجاز کاری بالاتر برود، سیستم حفاظتی کمپرسور میتواند برای جلوگیری از
آسیب به دستگاه فرمان توقف صادر کند.
افزایش غیرعادی فشار ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد؛ از جمله خرابی
سنسور فشار، مشکل در شیرهای کنترلی، تنظیمات اشتباه، اختلال در سیستم
آنلودر یا وجود مشکل در مسیر خروجی هوای فشرده.
در این شرایط نباید صرفاً با تغییر دادن پارامترهای فشار، حفاظت دستگاه
را غیرفعال کرد. حفاظت فشار بالا برای جلوگیری از آسیبهای جدی طراحی شده
و علت اصلی فعال شدن آن باید مشخص شود.
اگر کمپرسور شما برای کاربردهایی با فشار کاری بالا انتخاب شده است،
مطالعه راهنمای
کمپرسورهای فشار قوی
نیز میتواند در انتخاب و بررسی سیستم مناسب مفید باشد.
۴. داغ شدن بیش از حد کمپرسور؛ چرا افزایش فشار میتواند باعث توقف شود؟
یکی دیگر از دلایل مهم خاموش شدن کمپرسور اسکرو، افزایش بیش از حد دمای
روغن یا ایرند است. در برخی شرایط، هرچه فشار کاری افزایش پیدا کند،
بار واردشده به سیستم نیز بیشتر میشود و در صورت نامناسب بودن شرایط
خنککاری، دمای کاری کمپرسور افزایش پیدا میکند.
اگر دما از محدوده مجاز عبور کند، کنترلر میتواند برای جلوگیری از آسیب
به اجزای اصلی، کمپرسور را متوقف کند. این حالت معمولاً با یک پیام خطا
یا آلارم همراه است و باید علت افزایش دما بررسی شود.
کثیف بودن کولر، دمای بالای محیط، گردش نامناسب هوا، پایین بودن سطح روغن،
استفاده از روغن نامناسب یا گرفتگی برخی فیلترها از عواملی هستند که میتوانند
شرایط حرارتی دستگاه را نامناسب کنند.
فیلترهای کمپرسور نقش مهمی در حفظ عملکرد صحیح سیستم دارند. گرفتگی فیلتر
هوا، فیلتر روغن یا سایر اجزای فیلتراسیون میتواند باعث افزایش افت فشار،
کاهش جریان مناسب و افزایش بار کاری برخی قسمتهای کمپرسور شود.
در کمپرسورهای اسکرو روغنی، وضعیت فیلتر روغن و سپراتور نیز اهمیت ویژهای
دارد. افزایش اختلاف فشار در مسیرهای داخلی میتواند روی راندمان دستگاه
و شرایط کاری آن اثر بگذارد.
بنابراین هنگام بررسی علت خاموش شدن کمپرسور در فشار بالا، نباید تنها
روی موتور و سنسور فشار تمرکز کرد؛ وضعیت قطعات مصرفی نیز باید بررسی شود.
خاموش شدن مکرر کمپرسور نباید صرفاً با افزایش یا کاهش فشار تنظیمشده
برطرف شود. اگر علت اصلی مشکل مشخص نشود، ممکن است دستگاه بهطور موقت
به کار خود ادامه دهد اما استهلاک قطعات افزایش پیدا کند.
بهخصوص در کمپرسورهای صنعتی که بخش مهمی از خط تولید به هوای فشرده
وابسته است، توقف ناگهانی میتواند علاوه بر هزینه تعمیرات، باعث اختلال
در فرآیند تولید شود. به همین دلیل، بررسی دورهای وضعیت کمپرسور و
ثبت آلارمها و پارامترهای کاری اهمیت زیادی دارد.
چرا کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود؟ پاسخ به این
سؤال به نوع خاموشی بستگی دارد. اگر دستگاه پس از رسیدن به فشار Cut-out
طبق تنظیمات کنترلر متوقف شود، این رفتار میتواند کاملاً طبیعی باشد.
اما اگر کمپرسور قبل از رسیدن به فشار موردنظر تریپ کند یا همراه با
آلارم متوقف شود، احتمال وجود مشکل در سیستم فشار، دما، برق، فیلترها،
سنسورها یا شیرهای کنترلی وجود دارد.
در بخش دوم مقاله، سراغ علتهای تخصصیتر میرویم؛ از جمله
خرابی سنسور فشار، مشکل آنلودر، افزایش آمپر موتور، افت ولتاژ،
گرفتگی سپراتور، تنظیمات اشتباه کنترلر، مشکلات شیرهای کنترلی و روش
عیبیابی مرحلهبهمرحله تا بتوان مشخص کرد دقیقاً چرا کمپرسور
در فشار بالا خاموش میشود.
عیبیابی کمپرسور اسکرو که در فشار بالا خاموش میشود
وقتی کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود، نباید بلافاصله نتیجه گرفت که خود واحد هواساز یا موتور دچار خرابی شده است. در بسیاری از موارد، خاموش شدن دستگاه واکنش حفاظتی کنترلر به افزایش فشار، بالا رفتن دمای روغن، افزایش جریان موتور، افت ولتاژ یا عملکرد نادرست یکی از سنسورهاست.
برای پیدا کردن علت واقعی، بهتر است عیبیابی از اطلاعات نمایش دادهشده روی کنترلر شروع شود و سپس فشار، دما، جریان، وضعیت شیرها و سیستم برق بررسی شوند. آشنایی با
عیبیابی پیشرفته کمپرسور
میتواند در تشخیص سریعتر خطاهای پیچیده کمک کند.
نکته مهم:
اگر کمپرسور بهصورت ناگهانی و همراه با نمایش خطا متوقف میشود، خاموش کردن و روشن کردن مکرر دستگاه برای ادامه کار توصیه نمیشود. ابتدا باید علت Trip یا Alarm مشخص شود.
۱. کد خطا و علت توقف را از کنترلر بررسی کنید
اولین مرحله در عیبیابی، بررسی صفحه کنترل کمپرسور است. بسیاری از کمپرسورهای اسکرو مدرن میتوانند شرایطی مانند High Pressure، High Temperature، Motor Overload، Phase Failure، Over Current یا خطای سنسور فشار و دما را ثبت کنند.
اگر دستگاه همیشه تقریباً در یک فشار مشخص متوقف میشود، باید مقدار فشار تنظیمشده، فشار قطع، فشار بار و بیباری و همچنین صحت سنسور فشار بررسی شود. برای آشنایی با نحوه تنظیم پارامترهای کاری، مطالعه
آموزش تنظیمات کمپرسور صنعتی
میتواند مفید باشد.
۲. فشار واقعی سیستم را با فشار نمایشدادهشده مقایسه کنید
یکی از خطاهای رایج این است که اپراتور فقط به عدد روی نمایشگر کمپرسور اعتماد کند. سنسور فشار ممکن است دچار خطا، گرفتگی مسیر اندازهگیری یا خرابی الکتریکی شده باشد.
برای بررسی دقیقتر، فشار خروجی را با یک گیج فشار سالم و کالیبره مقایسه کنید. اگر اختلاف قابلتوجهی بین فشار واقعی و مقدار نمایشدادهشده وجود دارد، قبل از تعویض قطعات مکانیکی باید سنسور و مدار اندازهگیری فشار بررسی شود.
۳. شیر آنلودر را بررسی کنید
آنلودر یکی از اجزای مهم سیستم کنترل کمپرسور اسکرو است. وظیفه آن این است که در شرایط مشخص، ورودی هوا و وضعیت بارگذاری کمپرسور را کنترل کند.
اگر کمپرسور نتواند بهدرستی از حالت Load به Unload برود، ممکن است فشار داخلی و فشار کاری بیش از حد افزایش پیدا کند و دستگاه برای حفاظت از خود متوقف شود.
بنابراین اگر کمپرسور در نزدیکی فشار بالای تنظیمشده خاموش میشود، عملکرد آنلودر، شیر برقی، مسیر فرمان و تنظیمات کنترلر باید بررسی شوند. برای بررسی تخصصیتر این موضوع میتوانید به مقاله
کمپرسور اسکرو آنلودر نمیکند
مراجعه کنید.
۴. دمای روغن و دمای خروجی را کنترل کنید
گاهی فشار بالا تنها عامل خاموشی نیست؛ بلکه افزایش فشار باعث افزایش بار و در نتیجه افزایش دمای کاری میشود. اگر دمای روغن یا دمای هوای خروجی از محدوده مجاز عبور کند، کنترلر میتواند دستگاه را بهصورت حفاظتی متوقف کند.
کثیف بودن کولر، تهویه نامناسب کمپرسورخانه، دمای بالای محیط، پایین بودن سطح روغن، روغن نامناسب یا گرفتگی مسیر گردش روغن از عواملی هستند که میتوانند دمای کمپرسور اسکرو را افزایش دهند.
فیلتر هوای ورودی اگر بیش از حد کثیف شده باشد، مقاومت جریان هوا افزایش پیدا میکند. این وضعیت میتواند عملکرد کمپرسور را تحت تأثیر قرار دهد و در برخی شرایط باعث افزایش بار کاری و کاهش راندمان سیستم شود.
در کمپرسورهای صنعتی، وضعیت فیلترها باید مطابق دستورالعمل سازنده و شرایط واقعی محیط بررسی شود. محیطهای دارای گردوغبار، ذرات صنعتی یا آلودگی زیاد معمولاً نیازمند توجه بیشتری به سیستم فیلتراسیون هستند.
در کمپرسور اسکرو روغنی، وضعیت مدار روغن تأثیر مستقیمی بر دمای کاری، افت فشار و عملکرد دستگاه دارد. گرفتگی فیلتر روغن میتواند باعث افزایش افت فشار در مدار روغن شود و در شرایط خاص عملکرد سیستم را مختل کند.
همچنین خرابی یا گرفتگی سپراتور میتواند افت فشار داخلی را افزایش دهد و باعث شود کمپرسور برای تولید همان مقدار هوای فشرده انرژی بیشتری مصرف کند.
۷. آمپر موتور را در زمان افزایش فشار اندازهگیری کنید
یکی از تستهای بسیار مهم این است که جریان مصرفی موتور هنگام افزایش فشار بررسی شود. اگر آمپر موتور در فشارهای بالا به محدوده غیرطبیعی نزدیک شود یا از مقدار مجاز عبور کند، سیستم حفاظتی موتور ممکن است فرمان توقف صادر کند.
افزایش آمپر میتواند با عواملی مانند فشار کاری بیش از ظرفیت، افت ولتاژ، عدم تعادل فازها، مشکل در موتور، یاتاقانها، انتقال قدرت یا شرایط نامناسب بار مرتبط باشد.
کمپرسورهای اسکرو صنعتی معمولاً به برق سهفاز متصل هستند و عملکرد صحیح موتور به کیفیت مناسب تغذیه الکتریکی وابسته است. افت ولتاژ یا عدم تعادل بین فازها میتواند باعث افزایش جریان موتور و گرم شدن آن شود.
در صورتی که کمپرسور در ساعات خاصی از روز یا زمانی که سایر تجهیزات کارخانه روشن هستند بیشتر خاموش میشود، کیفیت برق ورودی و افت ولتاژ تحت بار باید جدیتر بررسی شود.
شیر یکطرفه وظیفه مهمی در جلوگیری از برگشت هوا دارد. خرابی این قطعه میتواند باعث برگشت فشار، رفتار غیرعادی در زمان توقف یا راهاندازی و ایجاد فشار نامناسب در بخشهایی از سیستم شود.
اگر علاوه بر خاموش شدن در فشار بالا، کمپرسور هنگام توقف رفتار غیرعادی دارد یا در زمان استارت مجدد تحت فشار قرار میگیرد، بررسی
خرابی شیر یکطرفه کمپرسور
ضروری است.
تفاوت خاموش شدن عادی با خاموشی حفاظتی کمپرسور اسکرو
تشخیص این دو حالت بسیار مهم است. در یک سیستم سالم، کمپرسور ممکن است پس از رسیدن فشار مخزن یا شبکه به محدوده تنظیمشده، طبق منطق کنترلی وارد حالت بیباری یا توقف شود. این اتفاق لزوماً نشانه خرابی نیست.
اما اگر دستگاه همراه با Alarm یا Trip متوقف شود، باید علت حفاظتی آن بررسی شود. در این حالت معمولاً یکی از پارامترها از محدوده مجاز عبور کرده است.
نوع توقف
رفتار دستگاه
اقدام مناسب
توقف عادی
رسیدن به فشار تنظیمشده
بررسی تنظیمات کنترلر و فشار
High Pressure Trip
توقف همراه با خطای فشار
بررسی فشار، سنسور و کنترلر
High Temperature Trip
افزایش دما و سپس توقف
بررسی روغن، کولر و تهویه
Overload
افزایش آمپر و قطع موتور
بررسی برق، موتور و بار کمپرسور
آیا تنظیم فشار بالاتر باعث خاموش شدن کمپرسور اسکرو میشود؟
بله، افزایش فشار کاری میتواند بار وارد بر کمپرسور را افزایش دهد؛ اما نمیتوان برای همه مدلها یک فشار حداکثری یکسان تعیین کرد. حداکثر فشار مجاز باید بر اساس پلاک دستگاه، طراحی کمپرسور، موتور، واحد هواساز، مخزن و تنظیمات کارخانه سازنده تعیین شود.
بنابراین بالا بردن فشار تنظیمی صرفاً برای اینکه کمپرسور دیرتر خاموش شود، راهکار مناسبی نیست. اگر فشار موردنیاز خط تولید بیشتر از فشار طراحی دستگاه است، باید ظرفیت کمپرسور و مشخصات فنی آن مجدداً ارزیابی شود.
اگر کمپرسور بهدلیل فشار بیش از حد، دمای بالا، آمپر غیرعادی، صدای مکانیکی شدید، نشتی روغن یا خطای حفاظتی متوقف شده است، نباید بدون تشخیص علت، دستگاه را چندین بار ریاستارت کرد.
ریاستارت مکرر میتواند فشار بیشتری به موتور و تجهیزات الکتریکی وارد کند و در برخی شرایط آسیب موجود را شدیدتر کند. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، اجرای برنامه منظم
سرویس دورهای کمپرسور
اهمیت زیادی دارد.
چکلیست سریع عیبیابی کمپرسور اسکرو در فشار بالا
کد خطای کنترلر را ثبت کنید.
فشار واقعی را با گیج معتبر مقایسه کنید.
تنظیمات فشار Load و Unload را بررسی کنید.
عملکرد آنلودر و شیر برقی را بررسی کنید.
دمای روغن و دمای خروجی را کنترل کنید.
کولر و مسیر تهویه را از نظر گرفتگی بررسی کنید.
سطح و نوع روغن کمپرسور را بررسی کنید.
فیلتر هوا، فیلتر روغن و سپراتور را بررسی کنید.
آمپر هر سه فاز موتور را اندازهگیری کنید.
ولتاژ و تعادل فازها را بررسی کنید.
شیر یکطرفه و مسیر تخلیه فشار را کنترل کنید.
سوابق Alarm و Trip کنترلر را بررسی کنید.
جمعبندی؛ چرا کمپرسور اسکرو در فشار بالا خاموش میشود؟
خاموش شدن کمپرسور اسکرو در فشار بالا میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از تنظیم نادرست فشار و خرابی سنسور گرفته تا مشکل آنلودر، افزایش دمای روغن، گرفتگی فیلتر یا سپراتور، افزایش آمپر موتور و مشکلات برق سهفاز.
مهمترین نکته این است که قبل از تعویض قطعات، باید مشخص شود دستگاه دقیقاً به چه دلیل متوقف شده است. مشاهده کد خطا، بررسی فشار، دما، جریان موتور و وضعیت Load/Unload معمولاً مسیر عیبیابی را بسیار کوتاهتر میکند.
اگر کمپرسور بهصورت مکرر در یک فشار مشخص خاموش میشود، بهتر است تنظیمات کنترلر و سیستم فشار بررسی شود. اما اگر خاموشی همراه با افزایش دما، آمپر، صدای غیرعادی یا Alarm است، موضوع باید بهعنوان یک خطای فنی جدی بررسی شود.
نکته تخصصی بهباد کمپرسور:
در کمپرسور اسکرو، رسیدن به فشار تنظیمشده لزوماً به معنای وجود خرابی نیست. تفاوت بین Stop عادی، Unload و Trip حفاظتی را مشخص کنید؛ همین تفکیک ساده میتواند از تعویض بیدلیل قطعات و هزینههای اضافی جلوگیری کند.
برای انتخاب، نگهداری و عیبیابی اصولی تجهیزات هوای فشرده، میتوانید راهنمای
کمپرسور اسکرو چیست؟
را نیز مطالعه کنید.